Τεύχος εκπαιδευτικού
«Γνωρίζω το Δέντρο»
![](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_367e3fe17d364284826a9c5cb696fbdd~mv2.png/v1/fill/w_145,h_160,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/4e9e64_367e3fe17d364284826a9c5cb696fbdd~mv2.png)
Γενικές οδηγίες χρήσης προς την/τον εκπαιδευτικό
![](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_28121fd309114736a5561674654ced4b~mv2.png/v1/fill/w_575,h_452,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/4e9e64_28121fd309114736a5561674654ced4b~mv2.png)
![](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_9c2a77706d8147dba841c8a55da8924b~mv2.png/v1/fill/w_564,h_446,al_c,lg_1,q_85,enc_auto/4e9e64_9c2a77706d8147dba841c8a55da8924b~mv2.png)
Α. Κάθε φορά που βλέπετε στην επικεφαλίδα της διαφάνειας πάνω αριστερά τη λέξη Δραστηριότητα, σημαίνει πως ζητάμε από τα παιδιά να εμπλακούν με κάποιο τρόπο: είτε να κάνουν κάτι στην πράξη, είτε να συζητήσουν και να προβληματιστούν, είτε να γράψουν ή να κάνουν κάτι στο τετράδιο εργασίας τους.
Β. Υπάρχουν διαφάνειες που περιέχουν ενεργούς συνδέσμους. Πατώντας επάνω τους θα οδηγηθείτε σε άλλα αρχεία που μπορείτε να τα αξιοποιήσετε με τα παιδιά (π.χ. μπορείτε να τα τυπώσετε ή να τα δείτε όλοι μαζί εφόσον έχετε σύνδεση στο ίντερνετ).
Γ. Αν η διαφάνεια καλεί τα παιδιά να μαντέψουν ποια απάντηση είναι η σωστή, δίνουμε χρόνο στα παιδιά να διαλέξουν τη απάντησή τους. Στη συνέχεια κάνοντας κλικ πάνω στις επιλογές των παιδιών εμφανίζεται αν η απάντηση είναι σωστή (ν) ή λάθος (x).
Δ. Όταν στην αρχική οθόνη υπάρχουν κενά κουτάκια όπως αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να δώσετε χρόνο στα παιδιά να σκεφτούν και να απαντήσουν προφορικά ανατρέχοντας σε όσα γνωρίζουν ή εναλλακτικά να ση-μειώσουν πάνω στο τετράδιο εργασίας τους. Στη συνέχεια, αφού απαντήσουν τα παιδιά, κάνοντας κλικ πάνω στα κενά κουτάκια παρουσιάζονται οι απαντήσεις στη διαφάνεια. Συζητάτε με τα παιδιά τις δικές τους απαντήσεις και τους δίνετε τη δυνατότητα να διορθώσουν τυχόν λάθος απαντήσεις στο τετράδιο εργασίας.
Προτάσεις χρήσης και αξιοποίησης κάθε διαφάνειας
![εξωφυλο.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_8130a7a9758e42dfae0835804762aeed~mv2.png/v1/fill/w_583,h_437,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/%CE%B5%CE%BE%CF%89%CF%86%CF%85%CE%BB%CE%BF.png)
![1.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_77c0e50d199c4b4c979cbc9fa9fa8386~mv2.png/v1/fill/w_583,h_437,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/1.png)
![2.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_814f9242fe804452b5012d1f211105b8~mv2.png/v1/fill/w_583,h_437,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/2.png)
![3.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_b480ac824d47451bbc7a6343a6bb88ff~mv2.png/v1/fill/w_591,h_443,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/3.png)
Τίτλος παρουσίασης
Στη διαφάνεια αυτή, ενημερώνουμε τα παιδιά για το περιεχόμενο της παρουσίασης.
Από το κουτάκι «Δείτε το τετράδιο εργασίας» μπορείτε να μεταβείτε στο αντίστοιχο αρχείο.
Στην αρχική οθόνη υπάρχουν κενά κουτάκια. Ζητάμε από τα παιδιά να ονομάσουν τα μέρη του δέντρου. Τους δίνουμε χρόνο να διατυπώσουν τις ιδέες τους.
Στη συνέχεια, κάνοντας κλικ πάνω στα κενά κουτάκια παρουσιάζονται οι απαντήσεις. Συζητάμε με τα παιδιά και τους δίνουμε τη δυνατότητα να διορθώσουν τυχόν λάθος απαντήσεις στο τετράδιο εργασίας.
Όπως στην προηγούμενη διαφάνεια.
Ζητάμε από τα παιδιά να προσδιορίσουν τι προσφέρουν τα μέρη του δέντρου στο δέντρο.
![4.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_bddf690cb7324530876a298db09897e5~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/4.png)
Νέα ενότητα.
Ας δούμε τι ακριβώς κάνουν οι υπέροχες ρίζες για το δέντρο!
![5.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_38855fbcb9fa4553a623dda9c7308470~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/5.png)
Παρουσιάζουμε στα παιδιά πώς οι ρίζες απορροφούν από το έδαφος το νερό και άλλες ουσίες χρήσιμες για το δέντρο.
Αρχείο gif ενσωματωμένο στην παρουσίαση.
![6.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_ec07961d5da64fc38fbdb42718c83905~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/6.png)
Παρουσιάζουμε στα παιδιά πώς το νερό αποβάλλεται από τα φύλλα στην ατμόσφαιρα.
Αρχείο gif ενσωματωμένο στην παρουσίαση.
Σημείωση: Το νερό αποβάλλεται υπό μορφή υδρατμών (σε αέρια μορφή δηλαδή) από τα φύλλα.
![7.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_4ce1d3f473ac44c3ab96e34b36776b89~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/7.png)
Δίνουμε χρόνο στα παιδιά να σκεφτούν πριν συμβάλλουν στη συζήτηση σχετικά με τα ερωτήματα που τίθενται στη διαφάνεια. Αν τους έχουμε δώσει το φύλλο εργασίας μπορούν να το συμπληρώσουν.
![8.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_637f0edf557941c286240f3120ea6d72~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/8.png)
Νέα ενότητα.
Ας δούμε τι ακριβώς κάνουν τα υπέροχα φύλλα για το δέντρο!
![9.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_0f9ca6864d6b4188802ae234980797f0~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/9.png)
Εξηγούμε στα παιδιά τι είναι τα στόματα και πού βρίσκονται.
![10.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_322bad3bc9314ff5bba7046414294fca~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/10.png)
Δείχνουμε στα παιδιά τη διαπνοή, πώς λειτουργούν δηλαδή τα στόματα για να αποβάλλουν το νερό στην ατμόσφαιρα.
Αρχείο gif ενσωματωμένο στην παρουσίαση.
![11.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_8de3a2f8237b43898544aaf334a64392~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/11.png)
Εξηγούμε στα παιδιά τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης. Τι προσφέρει στο φυτό, πού συμβαίνει, τι συμβαίνει, τι χρειάζεται για να συμβεί, πότε συμβαίνει, τι παράγεται από τη φωτοσύνθεση.
![12.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_247be594266c41a5bc290821e817e287~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/12.png)
![13.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_9fdde40a563f4f3992dda6e4f12cf977~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/13.png)
![14.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_b5b47b2883ff4e86a39b6427d1680e9f~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/14.png)
Στην αρχική οθόνη υπάρχουν κενά κουτάκια. Δίνουμε την ευκαιρία στα παιδιά να συμπληρώσουν τα κουτάκια με όσα έμαθαν από την προηγούμενη διαφάνεια στο τετράδιο εργασίας τους (δηλαδή τα αντιδρώντα και τα προϊόντα της φωτοσύνθεσης). Κάνοντας κλικ πάνω στα κενά κουτάκια παρουσιάζονται οι απαντήσεις.
Συζητάτε με τα παιδιά τυχόν λάθη ή παρανοήσεις.
Δείχνουμε στα παιδιά πώς λειτουργούν τα στόματα (τις ανταλλαγές αερίων που γίνονται) στη διάρκεια της φωτοσύνθεσης.
Αρχείο gif ενσωματωμένο στην παρουσίαση.
Εξηγούμε στα παιδιά την αναπνοή.
![15.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_16404eba148b4a93986b3cce6d8b7844~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/15.png)
Εξηγούμε στα παιδιά την αναπνοή: τι προσφέρει στο φυτό, πού συμβαίνει, τι συμβαίνει, τι χρειάζεται για να συμβεί, πότε συμβαίνει, τι παράγεται από την αναπνοή;
![16.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_cd27ff64383e43dc97d018bcd653f622~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/16.png)
![17.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_e84aef0bbcc94caa964156a572744e10~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/17.png)
Στην αρχική οθόνη υπάρχουν κενά κουτάκια. Δίνουμε την ευκαιρία στα παιδιά να συμπληρώσουν τα κουτάκια με όσα έμαθαν από την προηγούμενη διαφάνεια στο τετράδιο εργασίας τους (δηλαδή τα αντιδρώντα και τα προϊόντα της αναπνοής). Κάνοντας κλικ πάνω στα κενά κουτάκια παρουσιάζονται οι απαντήσεις. Συζητάμε με τα παιδιά τυχόν λάθη ή παρανοήσεις.
Εξηγούμε στα παιδιά πως στην αναπνοή συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο από τη φωτοσύνθεση!
![18.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_7ebec4321d9b43e399d0ccbccb8f95c7~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/18.png)
![19.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_b62374c565ea4b7d86845e31b9f2df27~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/19.png)
Δείχνουμε στα παιδιά πότε συμβαίνουν οι δύο λειτουργίες του δέντρου (φωτοσύνθεση και αναπνοή). Στο τετράδιο εργασίας τους ζητούμε να συμπληρώσουν τα κενά. Διευκρινίζουμε τη διαφορά στις ποσότητες οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα που απελευθερώνουν τα δέντρα.
Στην αρχική οθόνη υπάρχουν κενά κουτάκια.
Δίνουμε την ευκαιρία στα παιδιά να συμπληρώσουν τα κουτάκια με όσα έμαθαν από την προηγούμενη διαφάνεια στο τετράδιο εργασίας τους.
Κάνοντας κλικ πάνω στα κενά κουτάκια παρουσιάζονται οι απαντήσεις.
Συζητάμε με τα παιδιά τυχόν λάθη ή παρανοήσεις.
![20.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_7164705f9c8a482a9f193a0ad90ec4b8~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/20.png)
Νέα ενότητα.
Ας δούμε τι ακριβώς προσφέρουν τα υπέροχα δέντρα στον άνθρωπο, στους άλλους οργανισμούς και στο περιβάλλον!
![21.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_3e5c07eed3e54b70975977d13c47f078~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/21.png)
Παρουσιάζουμε στα παιδιά τι προσφέρουν τα δέντρα προσπαθώντας να συνδέσουμε όσα μάθαμε στις προηγούμενες διαφάνειες.
Σημειώσεις:
-Το οξυγόνο που παράγεται κατά τη φωτοσύνθεση στη συνέχεια το αναπνέουν οι ζωικοί οργανισμοί.
-Το διοξείδιο του άνθρακα που δεσμεύεται κατά τη φωτοσύνθεση, συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής!
-Τα δέντρα προσφέρουν σπίτι και τροφή σε άλλα ζώα.
-Τα δέντρα μειώνουν την ένταση της βροχής και του αέρα και έτσι προστατεύουν το έδαφος από τη διάβρωση κλπ.
Ζητούμε από τα παιδιά να σημειώσουν τι τους έκανε εντύπωση στο τετράδιο εργασίας τους.
Δίνουμε χρόνο στα παιδιά να σκεφτούν και να συμβάλλουν στη συζήτηση που αφορά τα ερωτήματα που τίθενται στη διαφάνεια. Συμπληρώνουν το τετράδιο εργασίας.
![22.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_07d7cf95e207432684e9cc5f2a635568~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/22.png)
![23.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_b3f8f2e2aa444cedb9723c4557500ca1~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/23.png)
![24.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_7f2342c1e6c74c638b48afe44473c545~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/24.png)
![25.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_b1e88f24c8ff456bbf842db21d3910f5~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/25.png)
![26.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_455584ce3078487b956918c8724025de~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/26.png)
![27.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_1337918e255140a1a92b31bf6577fc34~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/27.png)
![28.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_1ac4def1948548bb8e139aa522b3293a~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/28.png)
Παρουσιάσουμε τα φυλλοβόλα και τα αείφυλλα δέντρα.
Επισημαίνουμε τις διαφορές των φύλλων ως προς το σχήμα, τη μορφή κλπ.
Γνωρίζουμε στα παιδιά δύο ψηφιακές εφαρμογές που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως για την αναγνώριση ειδών.
Η πρώτη iNaturalist αφορά φυτά και ζώα ενώ η δεύτερη Plantnet μόνο φυτά.
Με τη βοήθεια όσων έμαθαν τα παιδιά για τα δέντρα, τους ζητάμε να δημιουργήσουν την ταυτότητα ενός δέντρου.
Τα παιδιά εργάζονται στο τετράδιο εργασίας τους.
Τα παιδιά διαλέγουν το δέντρο τους και το αποτυπώνουν σε διαφορετικές εποχές του χρόνου ή αποτυπώνουν στιγμές της ζωής γύρω από το δέντρο.
Πατώντας πάνω στους ενεργούς συνδέσμους ή πάνω στο κουτάκι «Δείτε το άρθρο» μεταβαίνετε από την παρουσίαση στο άρθρο. Μπορείτε να δείτε και να σχολιάσετε με τα παιδιά τις υπέροχες εικόνες δέντρων από όλο τον κόσμο ή να τυπώσετε το άρθρο για να το διαβάσουν ή να τους αναθέσετε διάφορες σχετικές εργασίες (π.χ. στα πλαίσια του μαθήματος της γεωγραφίας να δημιουργήσουν ένα ψηφιακό χάρτη στον οποίο θα τοποθετήσουν τα συγκεκριμένα δέντρα στις χώρες που ζουν κ.ά.). Στο τετράδιο εργασίας τους σημειώνουν τι τους έκανε εντύπωση.
![29.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_98e505c36dc04dda8a0de7ae8151e443~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/29.png)
Νέα Ενότητα.
Ας δούμε πόσα χρόνια ζουν τα δέντρα και τι είναι η δενδροχρονολόγηση;
![30.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_3d9684f3072a4223bdba1bf714c57698~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/30.png)
Γνωρίζουμε ένα διάσημο λόγω της ηλικίας του δέντρο!
Αφήνουμε τα παιδιά να μαντέψουν ποια απάντηση είναι η σωστή.
Κάνοντας κλικ πάνω στις επιλογές των παιδιών εμφανίζεται αν η απάντηση είναι σωστή (ν) ή λάθος (x).
Πατώντας πάνω στους ενεργούς συνδέσμους ή πάνω στο κουτάκι «Δείτε το άρθρο» μεταβαίνετε από την παρουσίαση στο άρθρο. Μπορείτε να δείτε και να σχολιάσετε με τα παιδιά τον κορμό του δέντρου ή να διαβάσετε το άρθρο και να σχολιάσετε στοιχεία της μυθολογίας ή άλλα στοιχεία που αναφέρει (π.χ. γιατί ανακηρύχτηκε διατηρητέο μνημείο της φύσης κλπ.)
![31.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_e7614585baa34a41a65224b24165aea8~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/31.png)
Παρουσιάζουμε τη δενδροχρονολόγηση με τους ετήσιους δακτυλίους.
Ένας σκούρος μαζί με έναν ανοιχτόχρωμο δακτύλιο αντιπροσωπεύουν ένα έτος. Το σκουρόχρωμο τμήμα αντιστοιχεί στην περίοδο του χειμώνα ενώ το ανοιχτόχρωμο στην περίοδο της άνοιξης που προσφέρει στο δέντρο κατάλληλες συνθήκες για μεγαλύτερη αύξηση.
Δακτύλιοι της ίδιας χρονιάς μπορεί να είναι πιο στενοί από τη μια πλευρά του δέντρου (π.χ. από την πάνω αριστερή πλευρά στην εικόνα) και πιο φαρδιοί από την άλλη πλευρά του δέντρου (από την κάτω δεξιά πλευρά στην εικόνα). Αυτό σημαίνει πως από την αριστερή πλευρά του δέντρου υπήρχαν κάποιοι παράγοντες που εμπόδιζαν την απρόσκοπτη αύξηση του δέντρου (π.χ. άλλα δέντρα που το σκίαζαν ή άλλα δέντρα με τα οποία μοιράζονταν τους ίδιους πόρους π.χ. νερό και θρεπτικά), ενώ από την δεξιά πλευρά δεν υπήρχαν αυτοί οι περιοριστικοί παράγοντες.
![32.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_7e903ff80672421ea83136b147ad1c2b~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/32.png)
Παρουσιάζουμε τη δενδροχρονολόγηση με τη χρήση ενός εργαλείου που χρησιμοποιούν οι δασολόγοι επιστήμονες για ακριβέστερη χρονολόγηση ή και για διαπίστωση κλιματικών ή άλλων συνθηκών. Φυσικά υπάρχουν και άλλες μέθοδοι.
![33.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_0cdd7a68207e421c98f1fcf5ca6230e9~mv2.png/v1/fill/w_600,h_450,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/33.png)
Κλείνουμε συζητώντας εκτενώς τα θέματα της διαφάνειας.
Τα παιδιά σημειώνουν τις δικές τους προσωπικές τοποθετήσεις στο τετράδιο εργασίας.
Το τετράδιο εργασίας λειτουργεί και σαν αποθετήριο της δουλειάς τους.
Καλή επιτυχία!
![autumn-5483537_1920.png](https://static.wixstatic.com/media/4e9e64_08c7ab4302994954adacc0c3b5338f2f~mv2.png/v1/fill/w_482,h_575,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_auto/4e9e64_08c7ab4302994954adacc0c3b5338f2f~mv2.png)